Alergjenët në restorante: çfarë është e detyrueshme
Në Shqipëri, VKM nr. 434/2018 ju detyron të tregoni katërmbëdhjetë alergjenët edhe për ushqimin e pa paketuar, pra edhe për picën që shërbeni apo dërgoni, dhe kontrollin e bën AKU. Në Kosovë nuk gjetëm një akt të publikuar që e kërkon këtë për restorantet; ligji për ushqimin dhe inspektorët e AUV-së ekzistojnë, rregulli i veçantë jo. Praktika e sigurt është e njëjta në të dy vendet: me shkrim, për çdo pjatë.
Të katërmbëdhjetët
| Alergjeni | Ku gjendet në një piceri |
|---|---|
| Drithërat me gluten | Brumi, mielli mbi tavolinë, galeta |
| Krustacët | Karkalecat e detit, gamberët |
| Vezët | Pasta e freskët, disa salca, tiramisu |
| Peshku | Açuget, ton: edhe në sasi të vogla |
| Kikiriku | Salca, ëmbëlsira |
| Frutat me lëvozhgë | Pesto, ëmbëlsira, disa sallata |
| Soja | Salca industriale, zëvendësues mishi |
| Qumështi | Mocarela, djathi i bardhë, kremi, gjalpi |
| Selinoja | Lëngu i mishit, salca, përzierje perimesh |
| Mustarda | Salcat e sallatës, marinadat |
| Susami | Buka, korja |
| Dioksidi i squfurit dhe sulfitet | Vera, domatet e thata, ullinjtë |
| Lupina | Disa miell pa gluten |
| Molusqet | Kallamarët, midhjet, frutat e detit |
Shtojca II e VKM nr. 434/2018, e njëjtë me shtojcën II të Rregullores (BE) 1169/2011.
Shqipëria: çfarë thotë VKM 434/2018
Vendimi «Për etiketimin e ushqimeve dhe informimin e konsumatorit» e përafron pjesërisht ligjin shqiptar me Rregulloren europiane 1169/2011 dhe zbatohet që nga viti 2020, dy vjet pas botimit në Fletoren Zyrtare. Për picerinë kanë rëndësi dy nene:
- Neni 40: kur ushqimi shitet pa paketim paraprak, ose paketohet në lokal me kërkesë të klientit, paraqitja e alergjenëve është e detyrueshme. Të dhënat e tjera të etiketës (sasia, data) nuk janë.
- Neni 14: kur shitet në distancë, informacioni jepet para se të mbyllet blerja, pa kosto shtesë për klientin, dhe sërish në momentin e dërgesës.
Shkeljet trajtohen sipas nenit 68 të ligjit nr. 9863/2008 «Për ushqimin», dhe zbatimi i takon Ministrisë së Bujqësisë dhe AKU-së. Ndryshe nga disa vende të BE-së, nuk gjetëm një rregull shqiptar që lejon shprehimisht informimin vetëm me gojë. Prandaj mos u mbështetni te kamarieri që «e di»: mbajeni me shkrim.
Kosova: çfarë gjetëm dhe çfarë jo
Kosova ka ligjin nr. 08/L-120 për ushqimin, dhe AUV-ja kontrollon higjienën, vetëkontrollin dhe dokumentacionin e lokaleve. Në listën e udhëzimeve administrative të AUV-së, akti i vetëm për etiketimin e ushqimeve është udhëzimi nr. 12/2005 «Për etiketimin e produkteve ushqimore». Nuk gjetëm një akt të publikuar që i detyron restorantet t’i tregojnë alergjenët për ushqimin e pa paketuar. Kjo nuk do të thotë që klienti alergjik nuk ekziston, as që inspektori nuk pyet. Bëjeni njësoj si në Shqipëri.
Porosia në internet e ndryshon kërkesën
Kur porosia kalon përmes një formulari, informacioni për alergjenët duhet të jetë aty para butonit «porosit». Një numër telefoni «për pyetje» nuk mjafton në Shqipëri: neni 14 e kërkon para përfundimit të blerjes. Në praktikë kjo do të thotë alergjenët për çdo pjatë në faqen e menusë, jo në një PDF dhe jo në një shtojcë që nuk e hap askush.
Kontaminimi i kryqëzuar dhe çfarë mund të shkruani
Mielli qëndron në ajër. Në një kuzhinë ku hapet brumë gruri, «pa gluten» është një pretendim që duhet ta mbani: pragu europian është 20 mg/kg (Rregullorja (BE) 828/2014; aktin përkatës shqiptar apo kosovar nuk e gjetëm). Nëse nuk e garantoni dot, shkruajeni thjesht: «përgatitur me përbërës pa gluten, në një kuzhinë ku përdoret miell gruri». Është e ndershme dhe mbrohet.
Paralajmërimi vullnetar «mund të përmbajë gjurmë të» nuk e zëvendëson listën e detyrueshme. Njëra qëndron pranë tjetrës.
Çfarë mund të bëni sot
- Shkruani për çdo pjatë një rresht me alergjenët. Punë një herë, pastaj mirëmbajtje.
- Printojeni dhe varni aty ku punon stafi, jo në sirtar.
- Vendosni një shënim pranë arkës: «Pyesni për alergjenët».
- Vendosni të njëjtin informacion për çdo pjatë në faqen tuaj.
- Rishikojeni sa herë ndërroni furnitor: recetat e produkteve ndryshojnë pa paralajmërim.
Faqja juaj mund të jetë online para shërbimit të sontëm
Pesë minuta. Pa kartë. Dhe jeni online.
Fillo taniSi ta vendosni menunë online tregon si i shfaqni për çdo pjatë pa e bërë menunë të palexueshme.